به گزارش گروه امام و رهبری خبرگزاری صداوسیما، در بازخوانی تاریخ دفاع مقدس، نقش آیت‌الله سید علی خامنه‌ای (رضوان‌الله علیه) را نمی‌توان تنها در جایگاه یک مقام رسمی یا سیاسی تبیین کرد. بلکه باید آن را تلفیقی از «حضور میدانی» و «مدیریت راهبردی» دانست که در بحرانی‌ترین مقاطع جنگ، به محوری کلیدی در حل بسیاری از معضلات انجامید. این نقش‌آفرینی از همان روز‌های نخستین جنگ تحمیلی اول، با درکی عمیق از نیاز‌های خط مقدم آغاز شد. به گونه‌ای که با کسب اجازه از حضرت امام (ره)، حضور در جبهه‌ها را نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای بسیج همگانی و توقف پیشروی دشمن می‌دانستند. بازدیدِ میدانی امامِ شهید در مناطق حساس غرب و جنوب کشور، به‌ویژه در میان عشایر منطقه دالاهو و کِرِند، اقدام روحیه‌بخش و امیدوارکننده بود. این همراهی و حضور مقتدرانه با احیای اراده رزمندگان، هسته اولیه «بسیج عشایری» را شکل داد که تا پایان جنگ و در مقطع کنونی، بازوی قدرتمندی در دفاع از ایرانِ اسلامی است.

یکی از برجسته‌ترین مصادیق این مدیریت مقتدرانه، راه اندازی «ستاد جنگ‌های نامنظم» به همراه شهید چمران بود. این تصمیم راهبردی با هدف ایجاد یک پشتیبانی قوی‌تر از مدافعان شهر‌های اشغالی صورت گرفت تا با بهره‌گیری از روش‌های چریکی، پیشروی دشمن متوقف شود. تأثیر این رویکرد بصیرانه، در بحران‌های عملیاتی به وضوح متجلی شد.

همچنین در جریان محاصره دوم سوسنگرد، موانع ساختاری و کارشکنی‌های جریان‌های داخلی، به‌ویژه بنی‌صدر، اعزام نیرو را دشوار کرده بود. اما آیت‌الله خامنه‌ای (رضوان‌الله علیه) با تأکید بر فرمان امام خمینی (ره)، از طریق هماهنگی مستقیم با فرماندهان میدانی بر تمامی این موانع غلبه و قاطعانه دستور حمله را صادر کردند که به‌سرعت مانع از سقوط شهر سوسنگرد شد.

این اقتدار و قاطعیت میدانی در سطوح عالی تصمیم‌گیری، به‌ویژه در شورای عالی دفاع نیز تداوم داشت. در دورانی که جریان‌های نفوذی سعی در افتراق و تشتت آراء در بین مسئولان و رزمندگان را داشتند، رهبر شهید با تکیه بر شناخت عمیق از توانمندی‌های نیرو‌های مسلح، طرح‌های بی بدیلی را ارائه کردند. از جمله، حمایت از طرح «شکست حصر آبادان» در عملیات ثامن‌الائمه که به دلیل قاطعیت و دیدگاه‌های راهبردی آن حضرت به تصویب رسید و مسیر را برای آزادی خرمشهر هموار ساخت.

در کنار این تصمیمات قاطعانه و راهبردی، مدیریت پشتیبانی و سازمان‌دهی تدارکاتیِ امام خامنه‌ای (رضوان‌الله علیه) بر پایه «تسهیل‌گری» استوار بود. به گونه‌ای که با پذیرش درخواست‌های ویژه هوانیروز برای تمرینات پرواز شبانه و تأمین بودجه‌های خاص در شرایط سخت تحریم، موانع فنی و عملیاتی از پیش پای فرماندهان برداشته شد.

این نگاه راهبردی در دوران جنگ، تنها به مرز‌های ملی محدود نبود، بلکه با پیوند میان دفاع از ایران و آرمان‌های اسلامی، بر «وحدت میان مسلمانان جهان» در عرصه فراملی نیز تأکید داشت. امام شهید با سازمان‌دهی مجاهدین مسلمان عراق و پیشمرگان مسلمان کُرد، دفاع از میهن اسلامی را در چارچوبی فرامرزی تعریف کردند. این نگاه، در واقع بخشی از یک راهبرد کلان برای بازپس گرفتن حقوق مسلمانان از قدرت‌های جهانی و مبارزه با هرگونه سلطه ابرقدرت‌ها در منطقه و جهان بود.

آن حضرت با اهتمام جدی به مسئله قدس و سرزمین‌های اشغالی، آمادگی برای مبارزه همه‌جانبه با دشمن صهیونی را در دل دفاع مقدس نهادینه کردند و نشان دادند که جنگ با بعث عراق، در واقع نبردی در راستای بیداری امت اسلامی در سراسر جهان است.

این رویکرد جهانی، با بازگشت به «فرهنگ غنی و اصیل اسلامی» در عرصه بین‌المللی پیوند خورده بود تا به عنوان سدی در برابر نظام سلطه و استکبار عمل کند. رهبر شهید با طرح «اندیشه الهی اسلام» و تبیین «حقانیتِ انقلاب»، نقش‌آفرینیِ جمهوری اسلامی ایران را در صحنه‌های بین‌المللی افزایش دادند و با برشمردنِ دشمنی‌ها و تجاوزات آمریکا، نقاب از چهره قدرت‌های سلطه‌گر، برداشتند. این مدیریت تبیینی در تریبون نماز جمعه تهران، نه‌تنها باعث خنثی‌سازی عملیات روانی دشمن شد، بلکه ملت را با غروری ملی و ایمانی راسخ، به ایستادگی در برابر تمامی تنگناها، سختی‌ها و تهدید‌ها دعوت کرد.

در مجموع، اقدامات میدانی و بصیرت راهبردی آیت‌الله خامنه‌ای (رضوان‌الله علیه) با تکیه بر باوری توحیدی، منجر به تدوین «دکترین دفاعی پایدار» و «خودکفایی» شد. این دکترین بر پایه عدم وابستگی به شرق و غرب استوار بود و در شرایط سخت محاصره و تحریمِ تجهیزات از سوی غرب، توانمندی‌های بومی را به تکیه‌گاهی استوار بدل کرد. امامِ شهید در دوران دفاع مقدس، با تلفیق «ایمان، علم و شجاعت» و با هدف «خدمت به مردم و پیشبرد آرمان‌های اسلامی»، نه تنها از وجب به وجبِ خاک پاک این سرزمین دفاع کردند، بلکه با گشودن افق‌های نوینِ مبارزه و با درهم شکستن توهمات و محاسبات غلط استکبار، راه را برای تداوم مقاومت در برابر نظام سلطه در سطح جهانی گشودند و میراثی ماندگار از «عزت، صلابت و اقتدار» را برای نسل‌های آینده بر جای گذاشتند.

نویسنده: فرشته مقدم