16 آذر روز مقاومت دانشگاه در برابر استکبار شاهنشاهی و استکبار جهانی آمریکا بود . 16 آذر در سال 1332 تبدیل به یک روز تاریخی برای دوران معاصر کشورمان شده است . اصل اتفاق را تقریباً همه می دانیم در مرداد 32 کودتای با پشتوانه آمریکا رخ داد ودولت مردمی مصدق سرنگون شد گزارش های تاریخی نشان می دهد دولت کودتا از همان مقطع نگران مهر ماه و بازگشایی دانشگاه بود رژیم یک بی تدبیری سرنوشت سازی انجام داد .
اولین اشتباه آن محاکمه مصدق و یارانش بود که در اواخر آبان و اوایل آذر رخ داد چون خیالشان راحت بود که مهر 32 را در دانشگاه مهار کنند مقارن بغضی که در این دانشگاه به وجود آمد .
دومین اشتباه استراژیک شاه در دعوت از نیکسون معاون اول رئیس جمهوری آمریکا صورت گرفت قابل تذکر (( با اینکه اعتراف رسمی دولت آمریکا درباره مداخله مستقیم در کودتا حدود 15 سال پیش توسط خانم مادلین آلبرایت وزیر وقت امور خارجه دولت بوش صورت گرفت همان مقطع مردم ایران دست آمریکا را در تحولات آن روز دیده بودند و اساساً آمریکا ستیزی مبداش همان سال است )) و همین روحیه استکبار ستیزی شد که دانش جویان بغض فرو خفته ای داشته باشند یکی قصه مصدق یکی هم قصه نیکسون .
سومین اشتباه رژیم ورود نظامیان به دانشگاه که در اقدامی بی سابقه نه شهربانی و ژاندرامری که تیپ 2 رزمی ارتش به حریم دانشگاه وارد شد و همین باعث تحریک دانش جویان شد و در نهایت بغض فرو خورده دانشجویان بعد از 2 روز تنش در 16 آذر ترکید و منجربه شهادت 3 تن از نخبه ترین فرزندان ملت یعنی بزرگ نیا – قندچی – شریعت رضوی در دانشکده فنی شد
نیکسون در 18 آذر 2 روز بعد وارد ایران شد و در حالیکه دانشگاه در حال داغدار و از دست دادن دانشجویان بود.
چهارمین خطا استراژیک را شاه انجام داد و نیکسون در همان دانشگاه درجه دکتری افتخاری گرفت
اشتباه پنجم هم تشویق نیروهای تیپ 2 رزمی بود که بخاطر مدیریت بحران بعضی ها ارتقای درجه گرفتند این 5 خطای راهبردی در حکومت داری تا همیشه حیات رژیم پهلوی چهره شاه را در دانشگاه و جنبش دانشجویی منفور کرد 16 آذر در واقع نهاد 2 موضوع است .
اولاً جنبش دانشجویی
دوماً استکبار ستیزی دانشجویان جنبش دانشجویی یعنی آنکه دانشجویان به عنوان بدنه فرهیخته جامعه جدا از گرایشان سیاسی خود همواره ناظر بر مناسبات سیاسی باشند و نقاد قدرت .
جنبش دانشجویی در مقطع بعد از انقلاب فرهنگی تا می خواست جان بگیرد کشور درگیر جنگ شد و عملاً تمام انگیزه های این قشر مهم درگیر از تمامیت ارضی کشور بود از مقطع بعد از جنگ و شروع دولت سازندگی دانشگاه در ایران به تدریج روند جدی خود را در مناسبات کشور شروع کرد و تمرینی که در این جنبش در جنگ صورت داد موجب شد در دوم خرداد 76 دومین دولت بعد از جنگ در ایران بود نقطه اوج جنبش دانشجویی قلمداد شود اما این اوج گیری در سیاست و اینکه تمرین درست و طولانی مدتی جنبش دانشجویی نداشتیم باعث شد در فراز هایی از آن سالها این جنبش سیاست زده شود و در غیاب احزاب و فقدان تخرب بار کار حزبی را به دوش بکشد و عملا استقلال دانشگاه توسط برخی از احزاب زیر سوال برود اما به تدریج و با پرداخت هزینه های جنبش دانشجویی خود را بازیابی کرد و جنبش فهمید که باید یک سطح از گرایشان سیاسی می بایست بالاتر بیاید و به جای حضور در دعوای کلاسیک چپ و راست ، ناظر بر قدرت و نقاد بر قدرت باشد و اگر کجروی را در بخش از کشور می بیند به عنوان فرزند آگاه و امین کشور بدور از هیجانات و در عین عقلانیت آن را متذکر شود جنبش دانشجویی باید آژیر خطر را به صدا در آورد هم در بعد جمهوریت نظام و هم در بعد اسلامیت نظام فلذا هم بسیج دانشجویی و هم انجمن های اسلامی را در حیات جنبش دانشجویی لازم می بینم به اعتقاد من بسیج دانشجویی بیشتر مراقب وجه اسلامیت نظام و انجمن های اسلامی بیشتر محافظ جمهوریت نظام باید باشند و در یک جا فصل مشترک خود را پیدا کنند که فصل مشترک این دو نهاد اساسی عبارت است از ذیل گفتمان نظام صورت بگیرد نیز نقد شکننده نداشته باشیم نقد اصلاح گرایانه داشته باشیم .

به اعتقاد من جنبش هم نقش حمایت گری و هم نقش انتقاد گری دارد اما پیش نیاز انتقاد دلسوزانه اصل همراهی و حمایت از نظام است از میانه دهه 80 شمسی سومین نهاد وارد شده به نهاد جنبش دانشجویی شکل های صنفی بوده اند که مجموعه دانشجویان را به منزله یک صنف در نظر گرفتند و رسالت خود را پیگیری حقوق و مطالبات صنفی دانشجویان می دانند اما جنبش دانشجویی در ایران یک تفاوت عمده با جنبش دانشجویی کشورهای دیگر دارد اگر مقایسه تطبیقی بین جنس جنبش دانشجویی ایران با سایر جنبش های دانشجویی دهه 60 فرانسه یا آمریکا در می یابیم که اشتراک هر دو جنس دانشجویان سراسر جهان آزاد یخواه و عدالت محورند با این تفاوت که دانشجویان دیگر کشور ها فقط ناظر بر ساخت قدرت فرو ملی می باشد یعنی به تحولات کشور خودشان اهمیت می دهند اما جنسی جنبش دانشجویی ایران به نظرم فرا ملی است یعنی آزادی و عدالت را برای همه دنیا می خواهند و اگر در گوشه ای از دنیا ظلمی رخ بدهد جنبش دانشجویی ایران سکوت نمی کند و منفعل نیست این تفاوت همان وجه دوم و نام و عنوان روز 16 آذر است نیز استکبار ستیزی .
در جهان جهانی شده و به هم پیوسته امروز هر پدیده ای از گوشه ی عالم دیگر پدیدارهای جاهای مختلف عالم را مورد تاًثر نیز قرار می دهند . آخرین مثال سیستماتیک جهان اینکه در سوریه جنگ داخلی رخ می دهد و کل دنیا بخصوص کشورهای توسعه یافته دچار آسیب و بحران مهاجرت می شوند پس ما نمی توانیم نسبت به منطقه و دنیای خود بی تفاوت باشیم بنابراین نه تنها استکبار ستیزی روحیه ای سنتی نیست بلکه اتفاقاً از لوازم دنیای مدرن است و من به عنوان یک معلم در دانشگاه سر تعظیم فرود می آورم به جنبش دانشجویی ایران و به شما دانشجویان عزیز عرض می کنم شماها وارث آذر اهورایی هستید . نقش خورتان را در ورود موثر در جاهای مختلف کشور جدی بگیرید آنچنان که مقام معظم رهبری به شما سفارش کرد که با تحصیل علم و تهذیب نفس و تربیت بدن محکم و مستحکم در مسیر توسعه کشور نقش آفرینی کنید .
سید محمد آقامیری
عضو حقوقدان سه دوره شورای اسلامی شهر ساری