هنوز خورشید بر پهنه دشت‌های مسیر نجف تا کربلا به میانه آسمان نرسیده است، اما جاده از حرکت باز نمی‌ایستد. موجی از انسان‌ها با پرچم‌های برافراشته، لباس‌های یکدست، سربندهای یا حسین(ع) و لب‌هایی که آرام ذکر می‌گویند، قدم در مسیری گذاشته‌اند که سال‌هاست قلب میلیون‌ها عاشق را به سوی خود می‌کشد.

در این مسیر، تنها زائران نیستند که روایت اربعین را می‌سازند؛ پشت صحنه این حماسه عظیم، هزاران انسان ایستاده‌اند که آمده‌اند تا خدمت کنند. کسانی که شاید مقصدشان رسیدن سریع‌تر به حرم نباشد، اما دلشان در همان مسیر و میان همین قدم‌ها آرام می‌گیرد.

اینجا خادمی، شغل نیست؛ یک انتخاب عاشقانه است. کسی نمی‌پرسد چند سال داری، اهل کجایی، چه کاری انجام می‌دهی یا چه جایگاهی در جامعه داری. تنها یک نشانه کافی است؛ دلی که با نام حسین(ع) می‌تپد.

در میان خادمان، پیرمردی دیده می‌شود که کنار مسیر نشسته و کفش‌های زائران را مرتب می‌کند. جوانی چند متر آن‌طرف‌تر، بطری‌های آب را میان زائران خسته تقسیم می‌کند. در موکبی دیگر، زنان و مردانی از ساعت‌های ابتدایی روز پای دیگ‌های بزرگ غذا ایستاده‌اند تا سفره‌ای برای رهگذران پهن شود.

یکی از خادمان مازندرانی که در یکی از موکب‌های مسیر حضور دارد، درباره دلیل آمدنش می‌گوید: وقتی انسان می‌بیند میلیون‌ها نفر با عشق راهی کربلا می‌شوند، نمی‌تواند فقط نگاه کند. احساس می‌کند باید سهمی داشته باشد؛ حتی اگر این سهم کوچک باشد. گاهی یک لیوان آب دادن یا یک بشقاب غذا رساندن، برای کسی که ساعت‌ها در راه بوده، ارزش بزرگی دارد.

وی که خود را خادم زائران حسینی معرفی می کند، ادامه می‌دهد: در این مسیر همه چیز با عشق انجام می‌شود. کسی برای نام و نشان نیامده است. یکی آشپزی می‌کند، یکی نظافت انجام می‌دهد، یکی پای کار فرهنگی است و دیگری فقط با یک لبخند به زائر خوشامد می‌گوید. همه این کارها یک معنا دارد؛ خدمت به زائر حسین(ع).

مازندرانی‌ها نیز همچون سال‌های گذشته با کاروانی از عشق و ارادت در این مسیر حضور یافته‌اند. از شهرهای مختلف استان، گروه‌های مردمی، فرهنگی، درمانی و جهادی راهی شده‌اند تا در بزرگ‌ترین اجتماع معنوی جهان، بخشی از بار خدمت‌رسانی را بر دوش بگیرند.

برای بسیاری از آنها، اربعین فقط یک سفر نیست؛ یک عهد دوباره است. عهدی که هر سال با نزدیک شدن به ایام اربعین تازه می‌شود و انسان را از زندگی روزمره جدا کرده و به میدان خدمت می‌آورد.

سفره‌ای به وسعت محبت، از موکب رضوی مازندران تا قلب زائران

مرز مهران، یکی از مهم‌ترین مسیرهای عبور زائران اربعین، این روزها به صحنه‌ای از همدلی و مهمان‌نوازی تبدیل شده است. جایی که زائران پس از پیمودن بخشی از مسیر، در میان خستگی راه، با چهره‌هایی مواجه می‌شوند که لبخندشان از هر پذیرایی ارزشمندتر است.

در میان این موکب‌ها، حضور خادمیاران رضوی استان مازندران جلوه‌ای ویژه دارد. موکب امام رضا(ع) خادمیاران رضوی مازندران با برپایی خدمات مختلف فرهنگی، رفاهی و پذیرایی، تلاش می‌کند بخشی از نیازهای زائران را پاسخ دهد.

در آشپزخانه موکب، جنب‌وجوشی خاص جریان دارد. صدای آماده‌سازی غذا، رفت‌وآمد خادمان و عطر ادویه‌هایی که در فضا پیچیده، تصویری آشنا از روزهای اربعین است. اینجا هرکس وظیفه‌ای دارد؛ یکی مواد اولیه آماده می‌کند، دیگری غذا را بسته‌بندی می‌کند و گروهی نیز آن را میان زائران توزیع می‌کنند.

یکی از خادمان آشپزخانه می‌گوید:شاید کسی که بیرون ایستاده فقط یک پرس غذا ببیند، اما پشت همین غذا ساعت‌ها تلاش و همکاری وجود دارد. همه با عشق کار می‌کنند، چون می‌دانند این سفر برای زائران حسین(ع) اهمیت زیادی دارد.

وی اضافه می‌کند:گاهی یک زائر خسته می‌آید، غذا را می‌گیرد و با یک دعای خیر می‌رود. همان دعا برای ما کافی است. اینجا پاداش اصلی، رضایت خدا و خدمت به عاشقان اهل‌بیت(ع) است.

وی افزود: در یکی از شب‌های خدمت‌رسانی، هزار پرس غذای گرم قورمه‌سبزی در موکب امام رضا(ع) آماده و میان زائران توزیع شد؛ اقدامی که تنها یک وعده غذایی نبود، بلکه جلوه‌ای از فرهنگ اطعام و کرامت در مسیر عاشقی بود.

یک زائر افغانستانی درباره تجربه حضور در موکب‌های مازندران می‌گوید:آنچه در اربعین بیشتر از همه انسان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، همین محبت‌هاست. گاهی یک چای ساده که با احترام به دست آدم می‌دهند، بیشتر از هر چیز دیگری در ذهن می‌ماند.

وی ادامه می‌دهد در این مسیر می‌بینی انسان‌ها از داشته‌های خود می‌گذرند تا دیگری راحت‌تر حرکت کند. این همان چیزی است که اربعین را متفاوت کرده است.

وقتی پزشک، امدادگر و هنرمند خادم حسین(ع) می‌شوند

خدمت در طریق‌الحسین تنها به پذیرایی محدود نیست. هرکس با توانایی خود وارد میدان می‌شود؛ یکی با دست‌هایش، دیگری با تخصصش و فردی دیگر با هنر خود.

در درمانگاه الیسر کربلای معلی، سپیدپوشان هلال احمر مازندران حضور دارند؛ پزشکان، پرستاران و امدادگرانی که در کنار زائران ایستاده‌اند تا مشکلات جسمی آنها مانع ادامه مسیر عشق نشود.

محمدی یکی از اعضای تیم درمانی می‌گوید: بسیاری از زائران با آمادگی و شوق وارد مسیر می‌شوند، اما طولانی بودن راه، گرمای هوا و ازدحام جمعیت گاهی مشکلاتی ایجاد می‌کند. ما اینجا هستیم تا کمک کنیم زائران با آرامش بیشتری مسیر را ادامه دهند.

او ادامه می‌دهد: وقتی بیماری که با خستگی یا درد مراجعه کرده، بعد از دریافت خدمات با حال بهتر از درمانگاه خارج می‌شود، احساس می‌کنیم این خدمت ارزش تمام سختی‌ها را دارد.

در کنار خدمات درمانی، هنرمندان نیز روایتگر عاشورا شده‌اند. میکروتئاتر آخرین راوی با همکاری مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری مازندران، یکی از نمونه‌های حضور هنر در مسیر اربعین است.

این نمایش به نویسندگی فردوس فلاح و کارگردانی رجبعلی فلاح، روایتی متفاوت از واقعه عاشورا ارائه می‌دهد؛ روایتی که با استفاده از تئاتر عروسکی، نقالی، موسیقی و عناصر نمایشی تلاش دارد مخاطب را با پیام‌های انسانی و معنوی عاشورا همراه کند.

فلاح کارگردان این اثر به خبرنگار مهر می‌گوید: عاشورا فقط یک واقعه تاریخی نیست؛ یک پیام زنده است. هنر می‌تواند این پیام را به زبان امروز برای مخاطبان روایت کند.

وی افزود: حضور این گروه هنری نشان می‌دهد خادمی حسین(ع) فقط در موکب و آشپزخانه خلاصه نمی‌شود؛ گاهی یک نمایش، یک شعر، یک روایت و یک اثر هنری نیز می‌تواند خدمت باشد.

مازندران، دیار عاشقانی که تا آخرین نفس پای خدمت ایستاده‌اند

در شهرستان گلوگاه نیز جلوه‌هایی از فرهنگ خدمت حسینی شکل گرفته است. موکب مهربانی و ایستگاه سلامت با مشارکت بقعه متبرکه سیده بی‌بی زینب(س)، اداره اوقاف و امور خیریه، جهاد کشاورزی، هلال احمر و خادمیاران رضوی، محلی برای پذیرایی، سلامت و همراهی زائران فراهم کرده است.

در این ایستگاه، چای، شربت، میوه و خدمات رفاهی به زائران ارائه می‌شود و نیروهای امدادی نیز آماده خدمت هستند.

این حضورها نشان می‌دهد اربعین یک حرکت مردمی بزرگ است؛ حرکتی که هرکس می‌تواند در آن نقش داشته باشد.

نظری یک زائر جوان که نخستین بار در پیاده‌روی اربعین شرکت کرده است، می‌گوید: قبل از سفر فکر می‌کردم مهم‌ترین بخش اربعین رسیدن به کربلاست، اما وقتی وارد مسیر شدم فهمیدم خود راه هم پر از درس و زیبایی است. دیدن این همه محبت و خدمت، انسان را تغییر می‌دهد.

قلی پور زائری دیگر می‌گوید: در این مسیر آدم می‌بیند که مردم چگونه بدون انتظار، به هم کمک می‌کنند. همین صحنه‌هاست که اربعین را ماندگار می‌کند.

در پایان این سفر، شاید بسیاری از نام‌ها ثبت نشوند؛ نام آن جوانی که آب داد، آن مادری که غذا پخت، آن پزشکی که درمان کرد یا آن هنرمندی که روایت عاشورا را زنده نگه داشت اما خاطره این عشق در دل‌ها باقی می‌ماند.

خادمان مازندرانی در طریق‌الحسین، از جنگل‌های سبز شمال تا صحرای کربلا، یک پیام را با خود آورده‌اند؛ اینکه عشق به حسین(ع) مرز، فاصله و محدودیت نمی‌شناسد.

اربعین، روایت قدم‌هایی است که به سوی حرم برداشته می‌شود، اما در کنار آن روایت دست‌هایی است که برای خدمت بالا می‌رود و این همان راز ماندگاری حماسه‌ای است که هر سال میلیون‌ها دل را به سوی خود می‌خواند؛

مغناطیس حسین(ع)، انسان‌ها را گرد هم می‌آورد و از هر عاشق، یک خادم عشق می‌سازد.