توسعه مفهومي انساني  و مراد از توسعه ، توسعه ي سیاسی است .

بدون بدنه اجتماعي و سرمایه انساني توسعه اساساً شكل نمي گيرد .

تلاش براي نيل به رشد و توسعه در كشورهاي مختلف جهان از دهه هاي گذشته و تجربيات حاصل از اجراي برنامه هاي رشد و توسعه نشان مي دهد  كه توسعه مفهومي انسانی و سیاسی است . فرايند توسعه در كشورهاي جهان موجب تحول در مفهوم توسعه و شكل گيري مفهوم توسعه ي انساني شده است .  نتايج حاصل از رويكرد اقتصادي به مفهوم توسعه بسيار فاجعه بار بوده و موجب اتلاف سرمايه هاي طبيعي و معنوي شده و تبعيض ها و نابرابري هاي گسترده اي به بار آورده است . آنچه امروز از رويكرد اقتصادي به توسعه براي بشر حاصل شده گسترش فقر ، بحران آب و محيط زيست ، در خطر افتادن امنيت انساني ، مهاجرت هاي گسترده و ... است . بنابراين توسعه فقط رشد اقتصادي نيست و با رشد اقتصادي ِ تنها نمي توان در ايجاد محيطي سالم ، خلاق ، فاقد تبعيض و نابرابري ، افزايش درآمدسرانه و رفاه همگاني ، آموزش همگاني ، اميد به زندگي ، ايجاد فرصت هاي انساني برابر ،  و خلق زندگي بهتر براي عموم موفق شد . هدف أصلي توسعه بهبود كيفي زيست بشري و زندگي بهتر در گستره اي است كه در آن به همه طبقات و نيازهاي بشري توجه مي شود . اين اهداف و انتظارات از مفهوم توسعه تنها با توسعه ي سیاسی و  انساني تأمين مي شود و بدون در نظر گرفتن توسعه ي انساني و سیاسی در أصل توسعه در مفهوم نوين آن قابل طرح و دستيابي نيست . لازمه ي توسعه ي سیاسی هم با تكيه بر سرمايه ي انساني و اجتماعي به دست مي آيد . وقتي سرمايه ي انساني و بدنه اجتماعي به عنوان پايه ها و أركان توسعه ي سیاسی مطرح  و از واژه ي سرمايه یا بدنه اجتماعی در مورد آنها استفاده مي شود به اين معناست كه سرمايه ها یا بدنه اجتماعی   مثل سرمايه هاي طبيعي و مادي مولِّد هستند . باسرمايه هاي انساني و اجتماعي مي توان ارزشهايي را بوجود آورد ، اهدافي را دنبال كرد و كارهايي انجام داد كه در صورت فقدان اين سرمايه ها نمي توان به آنها رسيد . اگر توسعه فقط مفهومي اقتصادي نيست و اگر بدون توسعه ي سیاسی و  انساني دستيابي به توسعه و زندگي بهتر با فرصت هاي برابر ممكن نيست در آن صورت بهتر است بدانيم بستر مناسب براي تحقق توسعه  نيازمند سرمايه هاي انساني و اجتماعي " و البته در كنار آنها سرمايه هاي مادي و طبيعي " است . اگر در گفته هاي فوق به يك فهم مشترك برسيم و قبول كنيم كه بستر مناسب براي زيست اجتماعي تنها با سرمايه و توسعه سیاسی  اجتماعي و انساني  شكل مي گيرد آنگاه بايد به دنبال راههاي دستيابي به بدنه اجتماعي و انساني و ايجاد زمينه ها و محيط مناسب براي حضور و نقش آفريني اين سرمايه ها باشيم . سرمايه های سیاسی و  اجتماعي و انساني بدون فضاي آزاد  ، تبادل أفكار و اطلاعات  ، فرهنگ گفتگو ، مشاركت عمومي ، احساس مسئوليت و اعتماد عمومي و بدون روحيه ي جمعي و ملي شكل نمي گيرد و مجال حضور و نقش آفريني پيدا نمي كند .

امیرحسین طاهریان  -  فعال سیاسی اصلاح طلب