انعکاس شمال، سرویس اجتماعی: شتاب و حرکت روزافزونی که در دنیای امروز به چشم می خورد، در پیشرفت نقش زنان در سمت های مدیریتی بسیار تاثیرگذار بوده و باعث حضور بیشتر زنان در نقش های مدیریتی شده است. مطالعات  و بررسی ها در زمینه حضور زنان در عرصه های اجتماعی  نشان دهنده  نتایج مثبت در این حوزه است به گونه ای که ارتباط مثبتی را بین رهبری و مدیریت زنان و عملکرد کسب وکارها نمایان می سازد، به این معنا که زنان در نقش های مدیریتی و رهبری کردن کسب و کارها، عملکرد مثبتی را از خود نشان داده اند و این عملکرد مثبت به اندازه ای بوده است که انتظار می رود حضور فعلی زنان در سمت های بالای مدیریتی که 5درصد ثبت شده است، در سال های آینده افزایش چشمگیرتری بیابد.مریم جمشیدی یک بانوی موفق مازندرانی است که در سمت مدیر کل امور بانوان و خانواده استانداری مازندران قرار دارد و نشان داد که زنان نیز هم پای مردان می توانند در جایگاه های مدیریتی حضور فعال داشته و حتی موفق تر نیز عمل کنند. به مناسبت میلاد حضرت معصومه (س) و روز دختر بهانه ای شد تا در خدمت این بانوی مازندرانی باشیم.آن چه در بر می آید خلاصه ای از گپ و گفت ماست که خواندنش خالی از لطف نیست.

ضمن عرض تبریک ولادت حضرت معصومه و روز دختر، به عنوان یک زن موفق مازندرانی بفرمایید پذیرش مسئولیت های سنگین اجتماعی برای بانوان چه چالش هایی در زندگی خانوادگی ایجاد می کند؟ آیا این چالش ها قابل حل شدن هستند؟

با عرض سلام روزتان مبارک.چه بخواهیم و چه نخواهیم تا زمانی که وظایف و مسئولیت های زنان به اندازه کافی با مردان تقسیم نشود ترکیب کار و مسئولیت های خانواده منجر به تداوم سنگینی بار نامتناسب  بردوش زنانی خواهد شد که در مقایسه با مردان در جامعه کار می کنند . باید به این نکته توجه کنیم که مسئولیت های خانوادگی زنان شاغل بر میزان غیبتشان در منزل و نوع مشاغل و توانایی آنان برای پذیرش مسئولیت در بخش های مختلف تاثیر می گذارد.نوع و میزان آموزش زنان شاغل قبل از پذیرش مسئولیت نیز موثر بر این امر می باشد. دو مسئله اساسی برای مادران شاغل وجود دارد ، مسئله اول مراقبت از فرزند در ساعاتی که مادر در محل کار هست و مسئولیت های خانوادگیش، دیگری کار در منزل بعد از بازگشت از محل کار . این بستگی به فرهنگ همسر این خانم دارد که چه نگاهی نسبت به این قضیه دارد و چطور می تواند همراه و هم پیمان او در پیمودن این مسیر باشد. شرایط حاکم بر زندگی زنان شاغل دراکثر نقاط جهان و از جمله ایران حاکی از این است که نه تنها مسئولیتشان کم نشد بلکه اشتغال بار مضاعفی را بر دوششان نهاده است که این مسئله از زوایای مختلف قابل بررسی است.

به نظر می رسد تغییرات نقش زنان در جامعه امروزی بسیار پرشتاب ترازنقش زنان بوده و اینکه دنیای قدیم برگسست میان  دو عرصه خصوصی و عمومی و در نتیجه دو نقش متفاوت یکی بر عهده زن و دیگری بر عهده مرد بود  ولی با مدرنیته شدن جامعه این نظم بهم می ریزد و سهم زیادی از مسئولیت های جامعه بدون اینکه از مسئولیت زن در منزل کم شود به زنان اختصاص پیدا کرد. از سوی دیگر زنان جامعه ما همچنان یک سری کارها را همزمان با کار منزل انجام می دهند که فرهنگ ایرانی اسلامی بر دوششان نهاده است مانند مراقبت از کودکان و سالمندان در منزل و تهیه غذا و... اگر قرار بر این باشد این هجمه کار بیرون از منزل در کنار کار عظیم منزل باشد چالش های زیادی رو پیش رو خواهیم داشت .باید این واقعیت را بپذیریم که جامعه در حال حاضر به نیروی زن نیاز دارد و باید هماهنگی بین مسئولیت های خانم ها و آقایان در خانواده ایجاد شود.

یک خانم می تواند با وجود این چالش ها باز هم مسئولیت های مدیریتی را بپذیرد و زندگی موفقی داشته باشد؟

علی رغم تمام این چالش ها یک خانم می تواند زندگی موفقی داشته باشد و مسئولیت های مدیریتی را بپذیرد اگر برنامه ریزی درست داشته باشند و کارهای منزل را که فرهنگ جامعه مختص زنان می داند به حالت اشتراکی تبدیل شود‌. چنین زنانی علاوه بر موفقیت  در محل کار ،یک زندگی خانوادگی موفق هم خواهند داشت

شما خودتان از این بابت چگونه اید؟

من از این بابت هیچ مشکلی نداشتم و خوشبختانه توانستم یک توازن کامل بین محیط کار و منزل ایجاد کنم . همچنین از همه مواردی که به نوعی سبب آرامش روحی و جسمی من به عنوان یک انسان شود از آن ها نیز غفلت نکردم . پیشنهاد من به تمام زنان سرزمینم این است که جدای از تمام مسئولیت های کار در منزل و مسئولیت های اجتماعی به سلامت جسم و روح خود نیز بپردازند.

آیا به نظر شما اگر همه شرایط برابر باشد مدیریت خانم ها با اقایان برابر است؟ اگر نه تفاوت را در چه می دانید؟

خانم ها به علت روحیه مسئولیت پذیری و تعهد و ریزبینی و دقت نظر ذاتی عموما اگر در جایگاهی قرار بگیرند موفق تر عمل می کنند تجربه نشان داد نتایجی بهتر ،منظم تر و قابل قبول تری از زنان مدیر و همه زنانی که به نوعی نقش های اجتماعی را می پذیرند دیده شده است و اگر چناچه باید در محیط شغلی رشد نکردند این ربطی به توانمندی آن زن ندارد بلکه متاثر از این مسئله است که متاسفانه هنوز بستر لازم برای پذیرش توانایی های یک زن فارغ از مسئله جنسیت در جامعه ما فراهم نیست و باید فرهنگ  سازی به نحو احسن انجام شود تا جنسیت مانعی نباشد برای دیدن قابلیت یک زن.

شما به عنوان یک مدیر زن بفرمایید چرا خانم ها در مازندران تاکنون نتوانستند به مسئولیت های مهم اجتماعی ورود پیدا کنند ؟ در همین انتخابات شورای شهر زنان توانمندی حضور داشتند که متاسفانه به دلایل نبود عدالت تبلیغاتی نتوانستند به شورا راه یابند . ایا دلیلش حاکم بودن شرایط مرد سالاری در استان است؟

اینکه علی رغم این همه زنان توانمند درعرصه های مختلف علمی پژوهشی ورزشی اجتماعی و سیاسی هنوز زنان نتواستن جایگاه خودشان را در مناصب مدیریتی کسب کنند به عوامل مختلفی بستگی دارد . اولا زنان باید خودشان را باور داشته باشند وبحث بعدی عدم اعتماد جامعه به توانمندی زنان هست که مردان ترجیح می د هند با عدم انتصاب زنان در جایگاه های مدیریتی برای خود یک حاشیه امنی ایجاد کنند. در صورتی که توسعه پایدار جز با به کار گیری همه توانمندی ها و پتانسیل های جامعه ممکن نخواهد بود. مسئله دیگر عدم حمایت زنان از هم جنسان  خود می باشد ما باید بپذیریم که مردان فطرتا مدیر زاده نشدند و اگر قرار باشد بانویی هم آن توانمندی و هم عزت نفس  داشته باشد باید بانوان، هم جنسان خود را تمام قدر حمایت کنند .چیزی که ما در شورای شهر ندیدیم فقط عدم تبلیغات کافی نبود بلکه علاوه بر نبود بستر فرهنگی برای پذیرش یک زن در شورای شهر، عدم حمایت زنان از هم جنس خود نیز به شدت محسوس بود که اگر همه به صورت خودجوش و منسجم از هم جنسان خود حمایت می کردند قطعا نتیجه بهتری را شاهد بودیم که در بسیاری از استان ها زنان به شورا راه پیدا کردند.

به نظر شما امیدی هست که در سطح استان جایگاه زنان ارتقا یابد؟

 با اتفاقی که در سال های اخیر رخ داده امیدوارم وضعیت زنان درایفای نقش های مدیریتی ارتقا پیدا کند . خوشبختانه در دولت یازدهم این اتفاق افتاد هرچند روند کندی است اما قابل پذیرش هست و امیدوارم مدیران ارشد ملی و استانی این ریسک سالم ،مثبت و سازنده را بپذیرند و یقین داشته باشند نتایج قابل قبول و مثبتی را هم درسطح اجتماعی و هم در سطوح مختلف کسب می کنند .چون ارتقاء فرهنگ چیزی است که یک شبه رخ نمی دهد  بلکه محصول سال ها سرمایه گذاری است و هر نوع هزینه در این حوزه نوعی سرمایه گذاری پایدار خواهد بود.

مهم ترین سیاست گذاری هایی که می توان در شرایط کنونی برای بهتر شدن وضعیت زنان استان بویژه در بعد اقتصادی و امنیت اجتماعی به کار گرفت چیست؟چه برنامه هایی در حوزه بانوان در سال جدید پیش رو دارید؟

لازم است به زنان و دختران و هم چنین مردان آموزش های بنیادین داده شود . چون اگر بخواهیم در بعد اقتصادی و امنیت اجتماعی وضعیت را برای زنان بهتر کنیم منوط بر این است ما برای هر دو قشر زن و مرد متناسب با حوزه نقش هایی که در جامعه ایفا می کنند آموزش های کافی و مستمر را داشته باشیم .کمیته بانوان‌ ما از بهمن ۹۲ به صورت مستمر و پویا و همه گیر برای همه مناطق شهری و روستایی آموزش های مختلف را برای تمام اقشار زنان در نظر گرفتیم و هیچ غفلتی در این خصوص نداشتیم. آموزش برای زنان کار آفرین و افزایش مهارت برای کسانی که به نوعی وارد حوزه کار شدند و یا خواهند شد ، حمایت از زنان کار آفرین به شکل های مختلف ، جهت اخذ مجوز ،بیمه زنان،افزایش آگاهی نسبت به حقوقشان در محیط کار، ارائه تسهیلات کم بهره، و غیر از آن بالا بردن عزت نفس و باور عمومی  نسبت به توانمندی های زن در استان مازندران یکی از مهم ترین سیاست گذاری های اداره کل امور بانوان و خانواده بود.

بعضی خانم ها بخاطر مسائل مالی در مسیرهایی قرار می گیرند که در شانشان نیست وقتی چنین مواردی می بینید واکنش شما چیست؟

من متاسف می شوم وقتی بانویی را می بینم که به خاطر مسائل مالی در مسیری قرار می گیرد که واقعا در شان یک بانوی اسلامی و ایرانی نیست.البته گاهی نیاز انسان را وادار به کار در شرایط سخت می کند ولی باید این را به خاطر بسپاریم که هیچ چیز مهم تر از شرافت و حیثیت یک انسان و در کنار آن یک زن نیست. من همیشه افتخار می کنم به زنانی که در شرایط سخت کاری هم غیرت زنانه خود را به منصه ظهور رسانده و هم شرافتمندانه امرار معاش می کنند. جامعه امروز جامعه ای است که  تحصیلکرده بیکار مفهومی ندارد بلکه غیر متخصص بیکار هست که  خود را به شکل اپیدمی در جامعه نشان می دهد . باتوجه به همه مراکز رسمی آموزشی و افزایش این مراکز برای ادامه تحصیل بسیاری از دختران جوان ما توقع دارند حتما در بدنه دولت حضور داشته باشند اما با توجه به همه محدودیت هایی که در این زمینه وجود دارد و ورود بی رویه نیروهای کار که از گذشته به بدنه دولت تحمیل شد و نهادهای دولتی و همچنین خصوصی فضای فعلی این را می طلبد که دختران و زنان ما در هر جایگاهی که هستند با افزایش مهارت های فنی و حرفه ای لازم و مرتبط  در شهر و روستای محل سکونت خود در کنار تحصیلات  بازاریابی کنند  و وارد عرصه کار به صورت اشتغال خانگی شوند که زودبازده ترین نتیجه رو خواهند دید.

یکی از بزرگترین آرزو و هدف شما در راستای حقوق زنان و دختران چیست؟

یکی از بزرگ ترین آرزوهای من این است که زنان ایرانی بخصوص زنان فهمیم استان مازندران به خودباوری و ایمان به توانمندی های خود برسند و اجازه ندهند در هیچ جایگاهی از آنان  سوءاستفاده و بهره برداری هایی شود که در خور شانشان نیست.

به عملکرد خود در حوزه کاریتان چه نمره ای از ۱تا۲۰ می دهید؟

نمیشه یک نمره کمی داد اما به عملکرد خود که عاشقانه کارکردم و تا آخرین لحظات که دراین جایگاه قرار دارم بخاطر عشق بی پایان به مردم استانم و به عنوان سربازی در رکاب دولت تدبیر و امید نمره قابل قبولی به خود می دهم و اگر بعضی از هدف های من در این راستا به آن صورت که باید محقق نشد به محدودیت هایی مربوط است که حل و رفع آن نیاز به زمان دارد تا نتیجه  آتی عملکردها را ببینیم.

یکی از بهترین و بدترین خاطرات در طول زندگی مدیریتی

بهترین خاطره من‌ زمانی است که بانوان سرزمینم از حالت نیازمند و تحمت حمایتی بودن به یک زن توانمند کارافرین و خودکفا تبدیل می شوند که این موارد در استان کم نیست. خاطرات تلخ من زمانی است که بخاطر یک سری مسائلی که معلول آسیب هایی در طول سالیان گذشته بوده که به زنان تحمیل شد انگیزه های زنان استانم از بین برود. به عبارت دیگر وقتی زنی مورد تبعیض واقع می شود و در مقایسه با هم پای مردش علی رغم توانمندیش محکوم به ایستایی و سکون است .امیدواریم روزی برسد که ما نگاهی فراجنسیتی داشته باشیم و به انگیزه ،توانمندی ،تخصص و  وجدان کاری در یک انسان توجه کنیم.

حرف پایانی

همه افراد در زندگی اجتماعی خود باید از موانع زیادی گذر کنند تا به هدف برسند اما صابر برنده است . صبر و ظفر دو عنصر خاموشند، با لطف و صفا کنار هم می جوشند، در کوره روزگار چون پخته شدند آن گاه لباس عافیت می جوشند. در کنار صبر مهم ترین عامل توکل به خدایی است که مهربان ترین هست و در بسیاری از مواقع  سکوت به جا و توکل به خدا گره های بی شماری را باز خواهد کرد.                                                                                                       

گفتگو از: سمیه ابراهیمی