بر اساس آمارهای رسمی حداقل 20 هزار نفر در این استان دارای مجوز شکار با تفنگ های شکاری هستند و گمانه زنی های غیررسمی هم آمار شکارچیان مجاز و غیرمجاز را تا یکصد هزار نفر برآورد می کند .

برآورد رسمی کارشناسان محیط زیست مازندران هم شکار حدود 300 هزار قطعه پرنده در سال توسط این شکارچیان است که باید به این رقم شکار انواع جانوران حلال و حرام گوشت از جمله حیوانات کمیاب مانند کله بز ، غزال و آهو را نام برد .

 

** رسم شکار 

شکار بویژه شکار پرندگان در مازندران از قدیم الایام برای نوجوانان و جوانان یک سرگرمی و تفریح به حساب می آمد و در فصل بیکاری دامنه این سرگرمی به بزرگترهایی که شغل اصلیشان کشاورزی بود ، گسترش می یافت .

البته این سرگرمی در تراز سنی نوجوانی و جوانی بیشتر با ابزارهای دست ساز شکار مانند سنگ انداز یا به گویش محلی ' رزین ' انجام می شد و وقتی به بزرگسالان می رسید به دام اندازی با تور یا چوب و تخته و کندن گودال تغییر شکل می داد.

با این وصف، در آن زمان علاوه بر فصل شکار ، ' رسم شکار ' هم توسط پیر و جوان رعایت می شد که مهم ترین آن شکار نکردن پرندگان یا حیوانات ماده دارای بچه ، کمیاب ، حرام گوشت و غیره بود .

در سال های اخیر علاوه بر از بین رفتن رسم شکار و تبدیل شدن تمام روزهای سال به فصل شکار برای شکارچیان غیرمجاز و حتی در بعضی موارد شکارچیان مجاز، هدف شکار هم از سرگرمی فراتر رفته و به ممری دائمی برای کسب درآمد عده ای در آمده است .

 

** بهار سودجویان 

پررونق ترین فصل شکار برای شکارچیان غیرمجاز در مازندران طی سال های اخیر پاییز بوده است به گونه ای که بنا به گفته کارشناسان محیط زیست هر ساله طنین شلیک گلوله وسعت بیشتری از قلب طبیعت استان را می شکافد تا با عمیق تر و گسترده تر کردن زخم آن ، منفعت بیشتری نصیب سودجویان کند.

پاییز ، علاوه بر پایان فصل برداشت محصولات کشاورزی بویژه برنج ، فصل رسیدن میوه های وحشی در عرصه های جنگل و مرتعی مازندان مانند زالزالک وحشی ( ولیک )، ازگیل وحشی ( کندس ) و همچنین تمشک و میوه های غیر انسان خور است که سبب می شود تا این استان به بهشت زمستان گذرانی برای پرندگان مهاجر تبدیل شود .

به گفته مدیرکل محیط زیست مازندران با فرا رسیدن ماه آبان و شروع فصل سرما، حدود یک میلیون قطعه پرنده مهاجر برای زمستان گذرانی وارد تالاب های استان از جمله شناخته ترین آنها فریدونکنار در غرب و میانکاله در شرق استان می شوند و درست در همین زمان دندان طمع متخلفان زیست محیطی تیزتر از همیشه بر جان این میهمانان بی دفاع می نشیند .

اگر چه محیط بانان و حافظان طبیعت با برخورد گاه و بیگاه خود با شکارچیان متخلف به دنبال کاهش اثرات مخرب ناشی از شکار پرندگان هستند، ولی کمبود نیرو، وسعت زیاد مناطق حفاظتی ، وجود بازارهایی با سود بالا برای خرید گوشت پرندگان در بازارهای محلی و بیرون از استان بخصوص در رستوران ها و تاسف بار تر از همه حمایت بخشی از مردم بومی منطقه از شکار سبب می شود تا همزمان با ورود پرندگان مهاجر ، تخلفات زیست محیطی رشد قارچی داشته باشد. 

کارشناسان محیط زیست که چند سالی است به دلیل شکارهای بی رویه پرندگان مهاجر زمستان گذران با ترس و دلهره شروع فصل مهاجرت و آمدن این میهمانان خسته از پرواز دور و دراز را به تالاب های استان به نظاره می نشینند، بر این باروند که این شکارهای بی رویه می تواند در آینده با قهر پرندگان مهاجر و کوچشان به سایر نقاط کشور منجر شود و برخی گونه های نایاب را نیز در معرض انقراض قرار دهد.

کارشناسان محیط زیست در مازندران خواهان همگراهی تشکل های زیست محیطی در تمام مناطق این استان برای فرهنگ سازی برای مبارزه با شکارچیان متخلف پرندگان زمستان گذر هستند .

افزایش میزان جریمه شکار بی رویه این پرندگان نیز پیشنهاد دیگری است که به اعتقاد این کارشناسان می تواند سبب بالا رفتن ریسک شکار این مهاجران پناه آورده به طبیعت مازندران شود.

 

** شلیگ به بال های خسته 

بر اساس گزارش های مردمی و رسانه ای؛ این روزها با شروع مهاجرت پرندگان زمستان گذر در مازندران شکار این پرندگان با اسلحه و دام گستری توسط شکارچیان متخلف در تالاب های استان رو به فزونی گذاشته است و بازار های سنتی استان بویژه در فریدونکنار به عنوان یکی از زیستگاه های مهم این پرندگان مملو از لاشه های شکار شده است.

گزارش های غیر رسمی هم حاکیست که روزانه بین یک تا دو هزار قطعه پرنده حلال گوشت در تالاب های مازندران توسط دام گستران و شکارچیان متخلف صید و راهی بازار می شود.

بر اساس گزارش روابط عمومی محیط زیست مازندران در یک ماهی که از آغاز مهاجرت پرندگان مهاجر به این خطه سپری شده، افزون بر 30 شکارچی متخلف دستگیر و دو گروه صیاد متخلف شکار پرنده شناسایی شدند و 35 رشته دام هوایی شکار غیر مجاز پرندگان هم جمع آوری شد.

مدیرکل محیط زیست مازندران پیش بینی کرد در زمستان امسال افزون بر یک میلیون قطعه پرنده مهاجر برای زمستان گذرانی به تالاب های این استان مهاجرت کنند که یک سوم پرندگان مهاجر را شامل می شود.

ناصر مهردادی گفت : تاکنون هیچ مجوزی برای شکار پرندگان مهاجر زمستان گذران و سایر پرندگان صادر نشد و هرگونه شکار نیز ممنوع است و با متخلفات برخورد می شود

رئیس اداره نظارت بر حفاظت محیط زیست مازندران نیز گفت : همه ساله از اواخر شهریور تا آبان حدود یکصد گونه پرنده مهاجر زمستان گذران وارد تالاب ها و آبندان های مازندران می شوند.

کوروس ربیعی درگفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : با احتساب پرندگان بومی موجود در طبیعت ، حدود 330 گونه پرنده در مازندران وجود دارد که یک میلیون قطعه از آنها را مهاجران زمستان گذران تشکیل می دهند.

وی ادامه داد : برخی نگرش های برجای مانده از چند دهه پیش که شکار را سرگرمی دوران بیکاری و فراغت از کشاورزی می دانستند و وجود طبیعت سرسبز دارای جاذبه برای پرندگان مهاجر باعث شده تا این استان میزبان چند صد هزار قطعه پرنده مهاجر برای زمستان گذرانی باشد که شکار نیز در آن به صورت مجاز و غیر مجاز وجود دارد.

ربیعی شکار پرندگان را برای ایجاد تعادل برای بعضی گونه هایی که دارای جمعیت زیادی هستند امری مرسوم دانست و گفت:حفاظت محیط زیست برای شکارچیان مجوز دار ، پروانه صادر می کند.

وی افزود : در استان مازندران حدود 20 هزار شکارچی دارای اسلحه مجاز فعالیت دارند که برآورد می شود سالانه حدود 300 هزار قطعه پرنده توسط آنان و شکارچیان غیرمجاز شکار شود .

رئیس اداره نظارت و حفاظت اداره کل محیط زیست مازندران گفت : این اداره کل نیز به صورت محدود برای شکار برخی از گونه های پرندگان مجوز صادر می کند.

وی مهم ترین معضل در شکار پرندگان مهاجر را مربوط به دام گستری زمینی و هوایی دانست و افزود : در این نوع شکار تمامی گونه های پرندگان مهاجر اعم از گونه های در حال انقراض و یا گونه های پرشمار گرفتار می شوند.

ربیعی شکار پرندگان برای امرار معاش را نیز از دیگر رفتارهای نامناسب در این حوزه دانست و خواستار کار فرهنگی برای مقابله با این تفکرات شد.

وی گفت : به دلیل وسعت مناطق پذیرای پرندگان مهاجر در مازندران بویژه در نیمه دوم سال ، امکان به صفر رساندن شکار این گونه ها وجود ندارد و محیط زیست نیز به دنبال این طرح نخواهد رفت .

او مهم ترین برنامه محیط زیست استان در این حوزه را طرح ساماندهی شکار و شکارچی دانست و تاکید کرد که این کار نیازمند همکاری های قضایی و فرهنگی است.

استان مازندران دارای چهار منطقه حفاظتی میانکاله ، دشت ناز ، فریدونکنار و کیاسر است.

منبع: ایرنا