مخفف برنامه جامع اقدام مشترک که فقط مربوط به بحث هسته ای ما نیست مثلاٌ کشور های دنیا در حوزه زیست محیطی یک برجام دارند و اگر مذاکرات اتحادیه اروپا در خصوص بحران پناهندگان به نتیجه برسد با یک برجام جدید می رسد . منظور از برجام هسته ای به جای اینکه در شکل قدیمی توافقات بین المللی یک کشور یا چند کشور ، کشور دیگری را ملزم به اقدام خاصی کنند در برجام همه طرف های مذاکره بصورت هماهنگ و توافق شده با هم و تواًمان یک سری اقدامات انجام می دهند مثلاٌ وقتی عراق را تحریم کردند یک توافق جهانی بنام برنامه نفت در برابر غذا تصویب شد این نوع توافق دیگر برجام نیست یک برنامه یک سویه برای اجراء و مجبور و متحد کردن کشور است .
اما در برجام اقدام مشترک همه کشورها مد نظر است نه فقط مجبور و محبوس کردن یک کشور. نفس این عنوان (برجام) در حقوق بین الملل به منزله احترام به کشور ماست . یعنی دنیا (توسعه یافته) متحد شده در بحث انرژی صلح آمیز نه تنها محدودیت ایجاد نکند بلکه یک نقش متعهدانه ایجاد کند مشروط به آنکه کشور ما از انرژی هسته ای در هیچ یک از حوزه های نظامی و تسلیحاتی استفاده نکند در توافقی که انجام شد برخی از راکتورهای اتمی ما از کاربری نظامی خارج گردید مشروط به آنکه در کاربری علمی و تحقیقاتی و پزشکی کشور های توسعه یافته به تکمیل چرخه هسته ای کمک کنند تعداد سانتریفیوژها نیز کاهش یابد یعنی اینکه کاربرد نظامی یا غیر نظامی یک برنامه هسته ای به کمیت سانترفیوژها بستگی دارد عموماٌ از 5000 سانترفیوژها به بالا احتمال بهره برداری نظامی وجود دارد در توافق مقرر شد محدودیت ایران در چرخه هسته ای خود در یک برنامه 10 ساله و در برخی موارد 15 ساله باشد یعنی 10 تا 15 سال آینده وقتی که دنیا با راست آزمایی عملکرد هسته ای کشور ما اعتماد بیشتری پیدا کرد حاضر به توافق برای سانترفیوژهای بیشتر و همکاری های جدی تر در تکمیل چرخه سوخت هسته ای کشور است .
 در بحث مباحث حقوق بین الملل و روابط بین الملل دو مسئله بسیار مهم است
1- تفاوت میان  حق و مقام تحقق ، ممکن است خیلی چیزها حق ما باشد اما برای تحقق واقعی آن باید زمینه سازی بکنیم منظور از این زمینه سازی یعنی آنکه کار آمدی سیاسی نظام بالا باشد اعتماد افکار عمومی دنیا به ما زیاد باشد رفتار دولت در محیط بین المللی قابل پیش بینی باشد. بی راه نیست بگوییم اگر بخشی از گفتار مخالفین برجام در مجلس کاملاٌ درست است ایران باید بیشترین حق را در فضای حد اکثری بگیرد اما دقیقاٌ باید دولت هم سو با همان مخالفین برجام 8 سال در کشور ما حاکم بود و در محیط بین المللی رفتاری از خود بروز داد که امکان تحقق حقوق ملت را محدود ساخت بنابراین جریان مخالف برجام نیاز به بازنگری در رفتار دیپلماتیک خود است نه انتقاد از جریان دیپلماسی کشور .
2-  در محیط بین الملل تمام خواسته ها و آرمان های یک ملت در یک نسبت تعریف می شود. یعنی آرمان انرژی هسته ای در نسبت به اوضاع اقتصادی ملی، میزبان قدرت ملی ، یارگیری های بین المللی ، بالا بودن توان تبلیغاتی و فرهنگی و بسیاری از موارد ریز و درشت دیگر تعریف می شود امروز طبیعی است که کشوری مثل روسیه به نسبت ما در تحمل فشار تحریم ها قوی تر باشد چون سطح رفاه عمومی مردم بالاتر باشد بنابراین در رایزنی های منطقه ای حتی در حوزه آرمان ها و حقوق ملت های مستعضف مثل سوریه ما باید زیرک باشیم و مسکو را در پیشانی حمایت از جنبش های منطقه ای و یمن و سوریه قرار دهیم کاری که در دولت جدید در حال وقوع است .
بنده خدا
سید محمد آقامیری
حقوقدان،عضو سه دوره شورای اسلامی شهر ساری